Ontwikkelaar Rainbow Studios probeert al jarenlang om met haar off-road MX vs. ATV-franchise eens serieus potten te breken. Ondanks verwoede pogingen lukt het iedere keer weer net niet. Deels omdat de gemiddelde speler - vooral in onze contreien - niet zit te wachten op een motorcross simulatie, maar in het bijzonder omdat ze de reeks maar niet boven de middelmaat weten te tillen. Toen voorganger MX vs. ATV Untamed in 2008 op de markt kwam, zag het er dan ook naar uit dat ze zich definitief hadden vastgereden in de modder. Hoewel deze Reflex het scheuren door diezelfde modder met allerhande voertuigen niet opnieuw probeert uit te vinden, zien we wel een verdienstelijke poging om de stagnerende serie weer op het juiste (modder)spoor te brengen.

Het grootste verschil met de voorgangers vinden we terug in de nieuwe besturing. Het zogenaamde Rider Reflex-systeem zorgt er namelijk voor dat je nu ook de houding van de bestuurder afzonderlijk kunt bedienen. De bedoeling hiervan is dat je met de rechterstick het gewicht van de rijder gaat verdelen over de crossmachine, terwijl je met de linker nog steeds het alledaagse stuurwerk verricht. Het voelt aanvankelijk een beetje vreemd om beide sticks te hanteren en het vergt flink wat gewenning van de speler. Maar eens je het systeem onder de knie hebt, werkt het tijdens een race weldegelijk in je voordeel. Je neemt bijvoorbeeld de bochten wat strakker, en je springt net een tikkeltje hoger en verder, wat dan weer meer ruimte laat voor halsbrekende tricks. De rechterstick wordt evenzeer gebruikt om een onzachte landing in extremis recht te trekken. Maak je zo’n bedenkelijke landing dan verschijnt er een pijltje op het scherm in één van de vier hoofdrichtingen. Je moet de stick dan vliegensvlug in de juiste richting duwen om te voorkomen dat je keihard op je bek gaat en dus kostbare tijd verliest.

Toch kun je niet altijd voorkomen dat je met je smikkel tegen de vlakte gaat. Door een verkeerde landing waarbij je niet eens de kans kreeg om die alsnog te corrigeren; of omdat je het ruwe terrein voor de zoveelste keer verkeerd had ingeschat, of zelfs door de andere crossers op het parcours die je zonder schroom van de baan rammen. Niet één keer, niet twee keer, maar meerdere keren na elkaar. Tijdens de vele crashes eisen de overdreven ragdoll physics de hoofdrol op. Je personage vliegt vaak metershoog in de lucht en stuitert in de meest bizarre lichaamshoudingen alle kanten op. Het is op zo’n moment dat je enthousiasme een flinke deuk krijgt, en plaatsmaakt voor misnoegen en frustratie. Je zult vaak geïrriteerd en met tegenzin de race herstarten omdat je kans op de eindoverwinning onbestaande werd, vaak niet eens door je eigen stomme schuld.

Het terrein kan je goed aan gort rijden.

Het staat gelukkig in schil contrast met de verder uitstekende poging om de besturing dusdanig te vernieuwen en het plezier dat je put uit het beheersen daarvan. Daar moet wel bij gezegd worden dat het Reflex-systeem enkel geldt voor de motor en de ATV. Je beschikt namelijk ook over zwaardere voertuigen zoals trucks. Daar is het gebruiken van je lichaamsgewicht om de bocht door te komen vanzelfsprekend niet aan de orde. Wat rest is een vrij standaard besturing die me nooit het idee gaf dat ik daadwerkelijk met een logge bak aan het scheuren was. Ze zweven haast over het parcours en de besturing voor deze 4x4-monsters is veel te losjes en te gevoelig. Ik begrijp dat ze zo’n breed mogelijk publiek willen aanspreken door een groot aanbod aan voertuigen in de game te proppen, maar zorg er dan op zijn minst voor dat ze allemaal even goed uitgewerkt zijn. Nu is de kwaliteitsverhouding tussen de voertuigen uit de titel en de extra vehikels uit het spel simpelweg te groot.

De manier waarop de ondergrond er na iedere ronde steeds anders bij gaat liggen, is - naast de vernieuwde besturing - de tweede troef die de ontwikkelaar voor ons in petto heeft. Terreindeformatie is niet nieuw. We hebben het eerder al gezien en goedgekeurd in het ondergewaardeerde SEGA Rally en de laatste DiRT. In principe komt het erop neer dat de baan tijdens de race behoorlijk aan gort wordt gereden. In de eerste ronde is de ondergrond nog prettig berijdbaar, maar als je in de derde ronde op hetzelfde punt terugkomt zie je dat er al meer en vooral diepere sporen lopen. Het is niet alleen fraai om te zien, het heeft ook effectief invloed op je rijgedrag. In deze game misschien nog meer dan in de eerder genoemde racespellen. Je moet in iedere ronde elke plek op een andere manier benaderen. Dit draagt absoluut bij aan het gevoel voor realisme.

In tegenstelling tot andere spellen in het genre wordt dit element wel iets minder mooi op je scherm gebracht. De presentatie en algehele look van deze MX vs. ATV Reflex raakt sowieso al duidelijk achterop in vergelijking met de mooiste spellen uit het drukbevolkte genre. De gevarieerde omgevingen en voertuigen bevatten opvallend weinig detail en de textures zijn ook niet meer van deze tijd. Daartegenover staat wel een flinke lading content. De carrièremodus wordt erg traditioneel gepresenteerd: geen visuele opsmuk, geen overbodig verhaaltje en geen tussenfilmpjes. Ikzelf kan dat wel waarderen, maar ik ben me ervan bewust dat een heleboel mensen deze extraatjes als een meerwaarde zien. Desondanks de standaard opbouw valt er genoeg te spelen in deze game. De races zijn uitgebreid en variëren van rondjes rijden in een stadion tot een free ride-optie die spelers de vrijheid geeft om ongegeneerd door de omgeving te crossen.

Je kan heel wat tricks uit je mouw schudden.

Dit alles kun je zowel offline als online spelen met maximaal twaalf man. Helemaal blij ben ik met de split-screen mogelijkheid. Dit wordt helaas beperkt tot maximaal twee personen, maar tegenwoordig is zo’n split-screen optie een echte zeldzaamheid dus wij zijn al blij dat er überhaupt eentje in de game zit. De (online) multiplayer kent bovendien nog twee extra spelmodi: Snake en Tag. Ze vormen beide een grappig en waardig alternatief op het standaard racewerk.

Tot slot kunnen we dus concluderen dat Rainbow Studios de zaakjes opnieuw beter voor elkaar heeft. De vernieuwde en goed werkende Reflex-besturing, de terreindeformatie die daadwerkelijk invloed heeft op de gameplay, en een veelzijdig aanbod aan voertuigen en spelmodi maken van MX vs. ATV een vermakelijke game. Jammer genoeg zijn niet alle aspecten even goed uitgewerkt. De grote voertuigen bieden minder meerwaarde en laten zich niet zo overtuigend besturen als de motors en ATV‘s. De overdreven physics halen het realisme ietwat onderuit en op visueel vlak hinkt het spel duidelijk achterop. De definitieve doorbraak van de serie wordt dankzij al deze minpuntjes dus nog even uitgesteld.